Analiza wydatków na wynagrodzenia nauczycieli Art. 30a

Warunki obliczeniowe przeprowadzania analizy w roku (za rok) 2026

art30a — Fri, 23 Jan 2026 10:06:10 GMT

Z perspektywy 23 stycznia 2026

Tak, przeprowadzanie analizy wydatków ponoszonych na wynagrodzenia nauczycieli obowiązuje. Aplikacja właściwa dla roku 2026 będzie dostępna od marca.

Ustawa budżetowa na rok 2026:

Art. 9. 2. Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.2)) ustala się kwotę bazową dla nauczycieli w wysokości 5 597,86 zł.

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2026:

Art. 3. 1. W roku 2026 średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących ustalone w sposób określony w art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.2)) zwiększa się o 2,308 %.

2. Ilekroć w przepisach ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela jest mowa o średnim wynagrodzeniu nauczycieli, o którym mowa w art. 30 ust. 3 tej ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. w przypadku średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego należy przez to rozumieć średnie wynagrodzenie nauczy-cieli ustalone w sposób określony w art. 30 ust. 3 pkt 1 tej ustawy zwiększone o 2,308 %.

Średnie wynagrodzenie:

nauczyciel początkujący: 6872,47 zł (tu, jak zwykle będą problemy)
nauczyciel mianowany: 8060,92 zł
nauczyciel dyplomowany: 10 300,06 zł

Minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego (projektowane - https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406350):

nauczyciel początkujący: 5308 (5178)
nauczyciel mianowany: 5469 (5311)
nauczyciel dyplomowany: 6397 (5567)

Problemy (podsumowanie)

Całkowicie charakterystyczne (przewidywalne) zjawisko. Narastają rozbieżności pomiędzy oczekiwaniami i postulatami zgłaszanymi przez związki zawodowe a możliwościami finansowymi państwa. Do tego dochodzą także oczekiwania i postulaty jednostek samorządu terytorialnego, które w niektórych kwestiach wydają się najbardziej racjonalne.

Analiza wydatków na wynagrodzenia nauczycieli wynika z obecnego stanu systemu wynagradzania tych pracowników – system ten pozostaje niezmieniony, jednak biorąc pod uwagę ciągłe zapowiedzi znaczących modyfikacji, sytuacja może się znacznie skomplikować, być może już w niedalekiej przyszłości, w zależności od rozwoju sytuacji politycznej. Prognozy dotyczące wydatków na wynagrodzenia nauczycieli w roku 2026 wskazują, że raczej nie nastąpią istotne zmiany (co oznacza, że artykuł 30a pozostanie w mocy, a jego kluczowe aspekty nie ulegną zmianie); natomiast rok 2027 jest trudny do przewidzenia. W roku 2026 jeszcze bardziej niż dotychczas zaleca się przeprowadzanie analizy wydatków okresowo, w trakcie trwania tego roku, aby lepiej monitorować sytuację.

Problemy (szczegółowe omówienie – powtórka „jak co roku”):

Obowiązywanie artykułu 30a ustawy Karta Nauczyciela nadal pozostaje uzasadnione. Argumenty na ten temat były już wielokrotnie przedstawiane w tym serwisie, zwłaszcza w kontekście nadużywania pejoratywnego określenia „czternastka dla nauczycieli”, które najczęściej pojawia się w dyskusjach nawołujących do zniesienia właśnie tego artykułu 30a. Często takie opinie wyrażają osoby, od których zwykle oczekuje się głębszej refleksji nad poruszanymi zagadnieniami, jednak sposób, w jaki o tym mówili lub pisali, najczęściej skłaniał do wniosku, że mamy do czynienia z kolejnym ignorantem, który przekazuje niezweryfikowane i nieprzemyślane treści, nie zdając sobie sprawy z prostej prawdy, że dla odbiorcy, który rozumie dane kwestie, takie bezrefleksyjne komunikowanie jest po prostu poniżające. Jak wiadomo od dawna, takie zachowanie źle świadczy nie o osobie poniżanej, lecz o tej, która poniża.

Cały system uzasadnień dotyczących słuszności obowiązywania art. 30a można podsumować następująco (co zostało wyraźnie wykazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 13/10): artykuł 30a stanowi naturalną konsekwencję istniejącego systemu wynagradzania nauczycieli i tak długo, jak ten system będzie funkcjonował, tak długo będzie obowiązywała ta właśnie naturalna konsekwencja.

Zrozumienie tego jest możliwe – wystarczy świadomie zapoznać się z przywołanym wyrokiem, choć w obecnych czasach, gdy Trybunał Konstytucyjny działa, no tak, jak działa (i jest, czym jest), może to być mentalnie trudne. Nie przewiduje się zmiany systemu wynagrodzeń nauczycieli. Pojawiają się pewne nowe propozycje, które były i są powtarzane, głównie ze strony związków zawodowych, a obecnie także ze strony Ministerstwa Edukacji Narodowej, jednak nie zmieniają one istoty tego systemu wynagradzania. W przypadku wprowadzenia zmian konieczne będzie ustanowienie odpowiednika obecnego artykułu 30a.

Systematyka obowiązywania art. 30a wraz z przepisami wykonawczymi ma poważne wady, które są już dobrze znane i szeroko opisane i „wszyscy sobie z nimi radzą”. W praktyce nie wiadomo, co dokładnie oznacza „poprawne” przeprowadzenie tej analizy – nie istnieje obiektywna miara, która mogłaby określić, co stanowi kryterium ewentualnej poprawności (na pewno nie jest nią dodatkowa tabelka obok tabeli arkusza sprawozdania, która „sprawdza liczbę miejsc po przecinku”!). W związku z tym naturalne jest, że nie da się zweryfikować tej „poprawności”. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest wiele i z nimi również „wszyscy sobie radzą”. Poniżej przedstawiam kilka wybranych „problemów” – wyjątkowo jaskrawych i jednoznacznych – podczas gdy wiele innych zostało już wielokrotnie opisanych w tym serwisie.

(1) Powszechnie uznaje się za słuszne (co znajduje szokujące odzwierciedlenie również w obowiązującym prawie), że w określonych sytuacjach można uznać, że miesiąc, taki jak luty czy marzec, posiada 30 dni. Szczególnie godna uwagi jest szeroka zgoda na ten fakt oraz niewytłumaczalna pewność, że wszyscy zobowiązani do przestrzegania tych zasad oraz osoby nadzorujące ich realizację poradzą sobie z tym doskonale, nawet w roku 2026.

(2) Prawodawca nie podaje definicji kluczowego dla analizy terminu „struktura zatrudnienia”, chociaż wymaga obliczania takiego wskaźnika – w rzeczywistości przedstawia to pojęcie na poziomie przepisów wykonawczych w sposób bardzo niedoskonały (ach, jakże to delikatnie napisane), sugerujący raczej znaczenie wyrażenia „struktura obecności w pracy”. Najbardziej uderzające jest powszechne przyzwolenie na ten stan rzeczy oraz niewytłumaczalna wiara, że wszyscy zobowiązani do tego (oraz osoby kontrolujące) poradzą sobie z tym zadaniem bez problemu nawet w roku 2026.

(3) Ekstremalnym przykładem braku zrozumienia ze strony prawodawcy wspomnianego wcześniej pojęcia jest zapis, który „prawdopodobnie należy uznać za przepis prawa”, nakazujący liczenie i zapisywanie wartości z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Taki wymóg powoduje powstanie wielu skomplikowanych i trudnych do pogodzenia metod obliczeniowych. Najbardziej niepokojące jest powszechne przyjęcie tego zapisu oraz niewytłumaczalna wiara, że wszyscy zobowiązani do stosowania tych zasad, jak również osoby kontrolujące, poradzą sobie z tym zadaniem bez problemu, nawet w roku 2026.

(4) W kontekście analizy za rok (w roku) 2026 prawodawca (rozporządzeniodawca) obliczy (być może w grudniu?) średnie wynagrodzenie dla nauczycieli początkujących, które wyniesie 6872,47 zł lub ewentualnie inną kwotę – wszystko zależy od zastosowanego algorytmu wyliczenia tej wartości („co za emocje”). Najbardziej poruszające jest powszechne, niemal bezdyskusyjne przyjęcie tego rozwiązania oraz niewytłumaczalna kwestia, że wszyscy zobowiązani do realizacji i nadzoru nad tym procesem poradzą sobie z tym zadaniem „świetnie”.

(5) Należy sporządzić sprawozdanie, którego „wzorzec” można, z dużą dozą poczucia humoru, uznać za zgodny z art. 30a ust. 7. Fakt, że jest ono publikowane zawsze i od wielu lat pod koniec grudnia, od dawna stoi w sprzeczności z koniecznością przeprowadzania analizy, która ma największy sens, gdy jest wykonywana okresowo w ciągu roku, a nie dopiero „w roku następnym za rok miniony”. Najbardziej niepokojące jest powszechne przyzwolenie na tę sytuację oraz niewytłumaczalne przekonanie, że wszyscy zobowiązani oraz kontrolujący poradzą sobie z tym „świetnie” – najwyraźniej posiadają oni wyjątkowo duże poczucie humoru.

Życzę w roku 2026 dużo więcej dobrego niż tylko dobrego poczucia humoru.

Aplikacja właściwa dla roku 2026 będzie dostępna od marca.

Krzysztof Sługocki, 23.01.2026

Treści wspierające zarządzanie wynikiem analizy art. 30a KN

art30a — Tue, 20 Jan 2026 11:09:37 GMT

Udostępniam (plik: [Art30a.zip] | https://k00.fr/a9585wsi | hasło: 651964 | Link wygaśnie 31.12.2026 00:00) pakiet dokumentów opracowanych w celu wsparcia jednostki samorządu terytorialnego w prawidłowym, świadomym i zarządczym podejściu do realizacji mechanizmu średnich wynagrodzeń nauczycieli, o którym przepis ustawy stanowi w art. 30 i art. 30a Karty Nauczyciela.

Istota i sens przekazanych materiałów polegają na pokazaniu, że wynik analizy art. 30a (różnice dodatnie lub ujemne w grupach nauczycieli) nie jest wyłącznie efektem końcowego obliczenia, lecz konsekwencją całorocznych decyzji kadrowych, organizacyjnych i płacowych podejmowanych w JST.

Celem dokumentów jest:

ograniczenie ryzyka powstawania znacznych dodatnich lub ujemnych różnic,
umożliwienie wczesnej identyfikacji czynników wpływających na wynik analizy,
wsparcie stabilnego planowania finansowego,
wzmocnienie funkcji zarządczej analizy art. 30a, a nie traktowanie jej wyłącznie jako obowiązku sprawozdawczego.

Charakter materiałów jest metodyczno-zarządczy. Dokumenty nie zmieniają przepisów prawa ani nie ingerują w kompetencje dyrektorów szkół, lecz porządkują sposób interpretacji danych oraz podejście do monitorowania skutków polityki kadrowo-płacowej w trakcie roku.

Zakres i intencja poszczególnych dokumentów pakietu:

„Krótka wersja procedury (do zarządzenia wójta/burmistrza)”
Dokument określa ramowe zasady okresowego monitorowania realizacji średnich wynagrodzeń w trakcie roku budżetowego. Jego intencją jest stworzenie formalnej podstawy do działań zarządczych, zanim powstanie konieczność korekty wyniku w formie jednorazowego dodatku uzupełniającego.
„Prosty pakiet wskaźników monitoringu kwartalnego”
Materiał wskazuje, jakie wielkości warto obliczać i obserwować w cyklu kwartalnym, aby wcześnie identyfikować ryzyko dużych odchyleń. Celem jest umożliwienie bieżącej kontroli bez konieczności każdorazowego wykonywania pełnej analizy rocznej.
„Mapa przyczyn – co zwykle robi MINUS”
Dokument diagnostyczny pokazujący typowe mechanizmy prowadzące do ujemnych różnic (wydatki niższe od należnych średnich), takie jak absencje bez pieniędzy, struktura zatrudnienia czy polityka dodatków. Jego celem jest ułatwienie identyfikacji źródeł ryzyka JDU.
„Mapa przyczyn – co zwykle robi PLUS”
Lustrzane opracowanie wskazujące, jakie decyzje i zdarzenia powodują dodatnie różnice (wydatki wyższe od należnych średnich), m.in. koncentrację dodatków, godzin ponadwymiarowych lub jednorazowych wypłat. Intencją dokumentu jest przeciwdziałanie niekontrolowanemu wzrostowi kosztów pracy.
„Zintegrowana tabela porównawcza MINUS ↔ PLUS”
Narzędzie syntetyczne łączące obie mapy w jedną tabelę porównawczą, umożliwiające szybkie porównanie przyczyn, sygnałów ostrzegawczych i możliwych reakcji JST. Dokument ma charakter praktycznego „kompasu decyzyjnego”.
„Po przeprowadzeniu analizy art. 30a”
Materiał wyjaśniający, dlaczego zarówno duże dodatnie, jak i duże ujemne różnice są zjawiskami niepożądanymi z perspektywy polityki kadrowo-płacowej JST oraz dlaczego analiza powinna być prowadzona także okresowo w trakcie roku.

Intencją całego pakietu jest przesunięcie ciężaru zarządzania z etapu „korekty po fakcie” na etap świadomego sterowania w trakcie roku budżetowego – w granicach obowiązujących przepisów prawa.

Krzysztof Sługocki, 20.01.2026

Pewien nowy typ problemu

art30a — Fri, 16 Jan 2026 13:56:43 GMT

Opis problemu:

„[…] analizator pomógł mi wykryć pewien błąd: szkoła będzie składać korektę do ZUS. Szkoła wpisała w marcu z „3” L 4 przez pierwsze 8 dni, a powinno być z „1” (nauczyciel ma 14 dni L 4 z „1”). W karcie wynagrodzeń i do ZUS rozliczyła to jako zasiłek, a nie wynagrodzenie.

Następnie 8 dni L4 wypłaciła z „1” i kolejne 3 miesiące L4 już z „3”.

Czy w takim razie w pliku [awn*] należy zostawić nieobecności tak, jak jest powyżej wymienione (ale niewłaściwie), czy należy dokonać korekty zgodnie z korektą w ZUS z 2026 r. i wpisać do [awn*] za 2025 r.: 14 dni z „1” i od 15 dnia z „3”? […]”

Najważniejsze fragmenty odpowiedzi:

[…]

Analiza za rok 2025 ma odzwierciedlać faktyczny stan tego, co rzeczywiście zaszło w 2025 r.,
a nie stan „po korektach”, które mogą być dokonywane już po zakończeniu roku i po sporządzeniu i rozliczeniu analizy.
Korekty dokonane w 2026 r. są elementem analizy roku 2026.

To założenie jest logicznie spójne, systemowo obronne i bardzo ważne, dlatego poniżej konsekwentnie je stosuję.

1. Punkt wyjścia – charakter analizy art. 30a

Przepis ustawy stanowi, że:

organ prowadzący dokonuje analizy poniesionych w poprzednim roku kalendarzowym wydatków na wynagrodzenia nauczycieli,
analiza odnosi się do roku zamkniętego,
ma charakter sprawozdawczo-analityczny, a nie „korygujący”.

Z tego wynika fundamentalna zasada:

Analiza art. 30a za rok 2025 musi odzwierciedlać to, co faktycznie zostało w 2025 r. wypłacone, zaksięgowane i rozliczone – niezależnie od tego, czy później uznano to za błędne.

2. Konsekwencja tego założenia (bardzo istotna)

Jeżeli przyjmujemy, że:

analiza nie może być zmieniana ex post w zależności od przyszłych korekt,
a korekty mogą pojawić się:
- w 2026 r.,
- w 2027 r.,
- albo jeszcze później,

to:

analiza 2025 r. nie może „przewidywać” ani „wyprzedzać” korekt, które jeszcze nie istnieją w momencie jej sporządzania.

Inaczej analiza:

nigdy nie byłaby ostateczna,
byłaby ruchomym celem,
traciłaby charakter sprawozdania rocznego.

3. Zastosowanie tej zasady do Pani przypadku (L4)

Stan faktyczny w 2025 r.

W 2025 r.:

pierwsze 8 dni L4:
- zostały rozliczone jako zasiłek (ZUS),
- wykazane w dokumentach jako „3”,
- nie zostały wypłacone jako wynagrodzenie chorobowe;
kolejne 8 dni:
- zostały wypłacone jako wynagrodzenie chorobowe („1”);
dalsze miesiące:
- były rozliczane jako zasiłek ZUS („3”).

To jest faktyczny przebieg zdarzeń w 2025 r., niezależnie od tego, że był błędny.

4. Skutek dla struktury zatrudnienia (przy tym założeniu)

Struktura zatrudnienia w analizie 2025 r. powinna:

odzwierciedlać faktycznie zastosowane typy absencji,
nawet jeżeli były one błędne merytorycznie.

Zatem:

okres oznaczony w 2025 r. jako „3”:
- pozostaje w analizie 2025 r. jako typ [3],
okres oznaczony jako „1”:
- pozostaje jako typ [1].

Nie dokonuje się „naprawy” struktury wstecz,
bo:

w 2025 r. taka właśnie struktura została faktycznie wykazana i przyjęta.

5. Skutek dla struktury wydatków (kluczowe)

Analogicznie:

do struktury wydatków w 2025 r.:
- wchodzą tylko te wydatki, które faktycznie zostały poniesione i ujęte jako wynagrodzenie nauczyciela w 2025 r.;
nie wchodzą:
- kwoty, które „powinny były być” wynagrodzeniem,
- ale faktycznie zostały rozliczone jako zasiłek ZUS.

Zatem:

jeżeli w 2025 r. pierwsze 8 dni L4 zostało rozliczone jako zasiłek, to w analizie 2025 r. nie zwiększają one wydatków na wynagrodzenia nauczycieli, nawet jeżeli w sensie prawnym było to błędne.

6. Co z korektą dokonaną w 2026 r.

Przy przyjętym przez Panią założeniu:

korekta ZUS w 2026 r.:
- jest nowym zdarzeniem gospodarczym,
- dotyczącym roku 2026,
- wpływającym na:
  - wydatki,
  - rozliczenia,
  - ewentualnie strukturę 2026 r.

W konsekwencji:

korekta dokonana w 2026 r. powinna być uwzględniona w analizie art. 30a za rok 2026, a nie „cofana” do 2025 r.

To podejście:

zachowuje zamknięcie roku,
jest spójne z zasadą roczności,
jest technicznie wykonalne.

7. Co to oznacza praktycznie (uczciwe porównanie dwóch podejść)

Kryterium	Podejście „stan prawidłowy”	Podejście „stan faktyczny”
Rok 2025	korygowany wstecz	zamknięty
Korekty 2026	cofane do 2025	rozliczane w 2026
Stabilność analizy	niska	wysoka
Ryzyko „nieskończonych korekt”	wysokie	brak
Spójność roczności	naruszona	zachowana

Tak przyjęte przez Panią założenie będzie uznawane za systemowo bardzo silne.

8. Ostateczna konkluzja (wprost)

Przy założeniu, że:

analiza za rok 2025 ma odzwierciedlać wyłącznie faktyczny stan zdarzeń i wydatków zrealizowanych w 2025 r.

należy przyjąć, że:

w pliku AWN za 2025 r. pozostawia się typy absencji tak, jak faktycznie zostały zastosowane w 2025 r., nawet jeżeli były błędne;
struktura wydatków obejmuje wyłącznie wynagrodzenia faktycznie wypłacone i zaksięgowane w 2025 r.;
korekty dokonane w 2026 r. nie wpływają na analizę art. 30a za 2025 r., lecz będą elementem analizy za 2026 r.

9. Bardzo krótko – do zapamiętania

Analiza art. 30a za dany rok opisuje przeszłość,
a nie przyszłe korekty tej przeszłości.
Korekty roku 2025 rozliczone w 2026 r. należą do analizy 2026 r.

To stanowisko jest logicznie spójne, technicznie wykonalne i obronne – zwłaszcza w praktyce JST.

Krzysztof Sługocki, 16.01.2026

Komunikat: analizator policzył strukturę minusową: -0,03!

art30a — Tue, 13 Jan 2026 17:27:45 GMT

Wtedy zwykle spokojnie, wytrwale i ze specyficznym dla siebie poczuciem humoru odpowiadam:

[…] dziękuję za wiadomość oraz za bardzo uważną analizę danych – to niestety ten przypadek, w którym „uważny użytkownik” szybciej zauważa absurdy niż prawodawca, który je wprowadził.

Przechodząc do meritum

Przepis wykonawczy do art. 30a ustawy – Karta Nauczyciela stanowi, że w przypadku okresów nieprowadzenia zajęć, w których nauczyciel pobiera świadczenia z ubezpieczenia społecznego (potocznie: „ma pieniądze z ZUS”), w algorytmach obliczania struktury zatrudnienia przyjmuje się miesiąc z liczbą dni 30. Tak – również w lutym. Tak – nawet wtedy, gdy kalendarz stanowczo protestuje. I nie – nie jest to żart. Z jakiej choinki urywa się ktoś (nawet jeśli reprezentuje prawodawcę), kto twierdzi, że w niektórych okolicznościach luty ma dni 30 i marzec („o kwietniu nie wspominając”), to ja nie wiem – umiem jednak komuś takiemu współczuć. Analogicznym przypadkiem może być na przykład twierdzenie, że ‘w niektórych przypadkach 2+2 daje 5’. Tego ostatniego to raczej ‘nawet i prawodawca nie zaakceptuje’! A jak to się dzieje, że można akceptować twierdzenie (w prawo wpisane!), że ‘w niektórych przypadkach luty ma dni 30’?

No i cóż trzeba jednak chyba postępować zgodnie z prawem (zawsze tak myślałem — teraz miewam wątpliwości, głównie, gdy słucham czasami 'polityków')!

W opisanym przez Panią przypadku sytuacja robi się szczególnie „urocza”, ponieważ:

okres nieprowadzenia zajęć rozpoczyna się 3 lutego,
dni 1–2 lutego wypadają w sobotę i niedzielę,
wybrała Pani (jako nadrzędną) metodę obliczania struktury nr 2 (dni robocze),
a jednocześnie algorytm – zgodnie z przepisem – usiłuje „na siłę” (bo chce działać „zgodnie z prawem”) widzieć w lutym miesiąc trzydziestodniowy.

Efekt jest taki, że matematyka, logika i kalendarz idą w jedną stronę, a przepis w stronę „hulaj wietrze na rozstajach”. Program liczy (no, usiłuje liczyć) zgodnie z prawem, lecz w pewnych konfiguracjach dat robi to w sposób, który trudno zaakceptować zdroworozsądkowo. Stąd pojawiające się wartości typu na przykład -0,3 – poprawne formalnie (no, ‘policzone zgodnie z prawem’), lecz intuicyjnie „podejrzane”.

W takich przypadkach (a są one raczej rzadkie, lecz wyjątkowo irytujące) najprostszym (zalecanym) i w pełni dopuszczalnym rozwiązaniem jest zmiana typu okresu nieprowadzenia zajęć:

zamiast typu [3] proszę zastosować typ [2] (albo odwrotnie – zależnie od konfiguracji),
traktując to jako swoiste „lekarstwo” na tę szczególną przez to, że powszechnie akceptowalną „intelektualną nieporadność rozporządzeniodawcy”.

Nie powoduje to żadnej nieprawidłowości analizy. Typy [2] i [3] są przez aplikację obsługiwane równoważnie; co do skutków prawnych – różnią się jedynie techniką obliczeniową, która w niektórych układach dat daje wyniki bardziej strawne dla ‘poukładanego intelektualnie człowieka’.

Krótko mówiąc:
program liczy zgodnie z przepisem,
przepis bywa w konflikcie z matematyką, logiką i kalendarzem,
a użytkownik – chcąc uzyskać wynik sensowny – czasem musi „policzyć inaczej”, żeby było dobrze.

Proszę się tym nie zniechęcać. To nie Pani popełniła błąd – to tylko kolejny przypadek, w którym prawo zostało napisane bez konsultacji z kalendarzem i tabliczką mnożenia.

No i czas już dawno było do tego przywyknąć.

Krzysztof Sługocki, 13.01.2026

Komunikat: Błąd! Wycofaj działenie [CTRL]- [Z]

art30a — Tue, 13 Jan 2026 17:02:36 GMT

Powtarzające się spostrzeżenie po stronie osób gromadzących dane: "Wrowadziłam wszystkie dane do plików gromadzenia danych. Sprawdziłam. Wszystko jest dobrze. Jednak w jednym z plików wyskakuje mi czerwone okienko: "Błąd! Wycofaj działanie: [CTRL]-[Z]". Co może być źle? Jak to poprawić?

Wtedy zwykle wyjaśniam (w każdym roku w ten sam sposób).

Gromadzenie danych w pliku przeznaczonym do tego celu podlega zasadom dobrych praktyk, często nazywanych „klikologicznymi”, które są odpowiednie dla takich operacji wykonywanych w arkuszu kalkulacyjnym. Oznacza to, że dane powinny być zbierane zgodnie z tymi regułami – dzięki temu zmniejsza się ryzyko wystąpienia różnego rodzaju błędów czy nieprawidłowości.

Jeśli jednak dane są gromadzone w sposób odbiegający od tych zasad (na przykład poprzez kopiowanie z jednoczesnym usuwaniem, kopiowanie przez nieostrożne przeciąganie komórek czy wprowadzanie danych o niewłaściwym typie – co zazwyczaj nie jest działaniem świadomym i często nie jest od razu zauważane), w przypadku arkuszy do gromadzenia danych pojawia się komunikat: [Błąd! Wycofaj działanie [Ctrl]-[Z]]. Użycie wskazanej kombinacji klawiszy bezpośrednio po wykonaniu takiej nieprawidłowej czynności pozwala przywrócić stan sprzed jej wykonania.

Może się jednak zdarzyć, że mimo pojawienia się tego komunikatu, nie nastąpi faktyczne wycofanie działania. W takim przypadku, jeśli rzeczywiście wystąpiła jakaś niepoprawność, zwykle (prawie zawsze) można ją zauważyć i ostatecznie skorygować. Jednak korekta ta nie musi nastąpić natychmiast po pojawieniu się błędu. Wówczas komunikat pozostaje widoczny, a w miejscu, gdzie wystąpiła nieprawidłowość (nawet jeśli została już poprawiona), pozostaje „ślad” (serwisowy) po wcześniejszym błędzie.

Jeżeli więc taki komunikat jest obecny, a jednocześnie się zauważa, że „wszystko przecież jest w porządku”, oznacza to, że nie ma już żadnych błędów (były, ale je poprawiono, choć niekoniecznie od razu po ich wystąpieniu), albo wykonano jakieś czynności niezgodne z „dobrymi praktykami” – co zazwyczaj nie wpływa na poprawność gromadzenia danych.

Taki komunikat pozostaje w systemie, aby:
- dać możliwość dokładniejszego przejrzenia zgromadzonych danych i upewnienia się, że „wszystko jest w porządku”, nawet jeśli jest to trochę irytujące;
- zachować ten komunikat na wszelki wypadek, na przykład w kontekście ewentualnych działań serwisowych.

Są to więc celowe mechanizmy mające na celu zmuszenie użytkownika do osiągnięcia stanu, w którym dane są poprawnie zgromadzone. Poprawność zgromadzonych danych zawsze będzie widoczna na poziomie dostępnych raportów analitycznych.

Co zatem należy zrobić?

Po dokładnym przejrzeniu zgromadzonych danych należy z pełnym przekonaniem stwierdzić: „wszystko jest w porządku”. Dla potwierdzenia warto również skorzystać z narzędzia dostępnego w pliku [AgrX.xlsm], który służy do analizy poprawności gromadzenia danych.

Krzysztof Sługocki, 13.01.2026

Raport Art. 30a - trendy, przełomy, prognozy

art30a — Tue, 23 Dec 2025 10:25:35 GMT

Przedstawiam Raport merytoryczny w zakresie trendów, przełomów i prognoz dotyczących obowiązywania art. 30a.

Raport składa się z następujących części:

Oś czasu 2014–2025 (punkty charakterystyczne)
Trendy (powtarzalne, długookresowe wątki)
Wydarzenia przełomowe (w tym narzędzia)
Prognoza scenariuszowa 2026–2028
Rekomendacje operacyjne dla JST (niezależnie od scenariusza)

Do Raportu dołączono załączniki:

Katalog problemów kwalifikowania wydatków w analizie art. 30a Karty Nauczyciela
Macierz decyzyjna kwalifikowania wypłat do analizy art. 30a Karty Nauczyciela
Szablon polityki JST w zakresie kwalifikowania wydatków do analizy art. 30a Karty Nauczyciela

Raport (plus załączniki) jest dostępny pod adresem: RaportArt30a (https://k00.fr/vvb9epv6 | hasło: 406619 | Link wygaśnie 31.3.2026 00:00)

Poniżej jedna z części Raportu:

Prognoza scenariuszowa 2026–2028

Podstawą prognozy są sygnały z wiadomości: projekty zmian rozporządzenia (2019, 2025), cykliczne aktualizacje wzorów/narzędzi, rosnąca „kultura kontroli”, oraz pojawianie się nowych case’ów kwalifikacyjnych. (art30a.ucoz.pl)

Scenariusz A (bazowy): kontynuacja + coraz większa „proceduralizacja”

Założenie: art. 30a pozostaje, a praktyka dalej profesjonalizuje się poprzez narzędzia, checklisty, standardy kontroli danych.
Przesłanki: utrwalony cykl aktualizacji (narzędzia i wzory), rozwój narzędzi kontroli, wpisy o „poprawności wyniku” i „metodach struktur”.
Ryzyka: różnice interpretacyjne w kwalifikacji wydatków (np. świadczenia szczególne) i spory o wyjątki strukturalne. (art30a.ucoz.pl)
Sygnały ostrzegawcze: częste korekty wzorów sprawozdania lub komunikaty o błędach/aktualizacjach narzędzi w krótkich odstępach czasu.
Rekomendacje dla JST:

procedura wersjonowania narzędzi + archiwizacja plików źródłowych,
wewnętrzny standard kwalifikowania składników wydatków (z uzasadnieniem i odniesieniami do case’ów).

Scenariusz B (reformatorski): istotne uproszczenie / zmiana modelu systemowego

Założenie: w ramach zmian systemowych (status nauczycieli, wynagradzanie, finansowanie) następuje przebudowa art. 30a lub jego „zamiana funkcjonalna” (np. inny mechanizm wyrównawczy, inny model sprawozdawczości).
Przesłanki: pojawiające się projekty zmian rozporządzenia (2019, 2025) są typowym „przedsionkiem” większych reform, a narastające spory o kwalifikacje mogą być argumentem za uproszczeniem. (art30a.ucoz.pl)
Ryzyka: okres przejściowy z niejednolitymi praktykami (różne interpretacje w JST) i konieczność przebudowy narzędzi (Analizator/arkusze).
Sygnały ostrzegawcze: publikacja projektów ustawowych dot. KN i finansowania oświaty, w których pojawiają się odniesienia do mechanizmu „średnich wynagrodzeń” i ich egzekwowania (albo likwidacji tego mechanizmu).
Rekomendacje dla JST:

przygotować „mapę danych” (jakie dane są zbierane i po co), by szybko adaptować się do nowego wzoru/algorytmu,
zabezpieczyć kompetencje: jedna osoba/zespoły odpowiedzialne za logikę obliczeń + audyt danych.

Scenariusz C (ryzykowny): wzrost sporów i „chaosu interpretacyjnego”

Założenie: zmiany prawne/wzorców są częste, a jednocześnie przybywa case’ów trudnych kwalifikacyjnie (świadczenia, wyjątki, zdarzenia losowe), co powoduje rozjazd praktyk.
Przesłanki: już teraz pojawiają się kolejne obszary sporne (np. świadczenia po zmarłym), a projekty zmian w rozporządzeniu sugerują możliwość przestawienia szczegółowych reguł. (art30a.ucoz.pl)
Ryzyka: większa ekspozycja JST na zarzuty kontrolne i konieczność korekt.
Sygnały ostrzegawcze: częste „nowe powtarzające się pytania”, rosnąca liczba wpisów o błędach, korektach, rozbieżnościach wyników.
Rekomendacje dla JST:

spisać i zatwierdzić lokalną politykę kwalifikowania wydatków (z trybem aktualizacji),
wprowadzić „pakiet dowodowy” do sprawozdania: opis danych, źródeł, wyjątków, wersji narzędzi.

Krzysztof Sługocki, 23.12.2025

Wzór formularza sprawozdania MEN 2025

art30a — Mon, 22 Dec 2025 10:27:46 GMT

Wzór formularza sprawozdania dotyczącego ‘wysokości’ średnich wynagrodzeń nauczycieli w szkołach zarządzanych przez jednostki samorządu terytorialnego na rok 2025 został udostępniony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) pod adresem https://www.gov.pl/web/edukacja/wzor-formularza-sprawozdania-z-wysokosci-srednich-wynagrodzen-nauczycieli-w-szkolach-prowadzonych-przez-jednostki-samorzadu-terytorialnego-za-2025-r. Jest to oficjalny wzorzec formularza sprawozdania obowiązujący w roku (za rok) 2025.

Aby skorzystać z tego wzorca w Aplikacji Analiza2025, należy pobrać plik i zapisać go w aktualnym folderze aplikacji. Dotychczasowy plik o nazwie [SzablonSprawozdanie2025.xlsx] może pozostać na miejscu (w folderze Aplikacji) lub zostać usunięty, według uznania użytkownika.

Pobrany plik od MEN nosi nazwę: [20251222_Wzór_formularza_z_wysokości_średnich_wynagrodzeń_nauczycieli_w_szkołach_js.xls], jednak jest to nazwa niepraktyczna i dość nieporęczna, a dodatkowo plik posiada przestarzałe rozszerzenie ‘xls’, które obecnie może sprawiać pewne trudności.

W pliku Analizatora (plik [Analizator2025_w0305.xlsm]) w arkuszu [Spraw], w polu [nazwa pliku sprawozdania] oznaczonym żółtym tłem, należy wpisać nazwę aktualnego pliku sprawozdania.

Zaleca się alternatywnie zapisanie pliku MEN pod bardziej przystępną nazwą, na przykład Sprawozdanie2025.xlsx, czyli dodatkowo w formacie XLSX. W takim przypadku w polu [nazwa pliku sprawozdania] należy wprowadzić wtedy tę prostszą nazwę: Sprawozdanie2025.xlsx.

Można także ręcznie skopiować dane z „niebieskich komórek” arkusza [Spraw] w pliku Analizatora do odpowiadających im „niebieskich komórek” w arkuszu sprawozdania MEN.

Krzysztof Sługocki, 22.12.2025

Zmiany w rozporządzeniu w sprawie sposobu opracowywania sprawozdania

art30a — Sat, 20 Dec 2025 15:05:41 GMT

Zmiany w rozporządzeniu w sprawie sposobu opracowywania sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli

(zmiany wynikające z opublikowanego rozporządzenia nie wymagają żadnych zmian w funkcjonowaniu Aplikacji z wyjątkiem konieczności zastosowania arkusza sprawozdania, który zapewne za kilka dni zostanie opublikowany po stronie MEN)

Akty porównywane:

Akt bazowy – rozporządzenie z 15.12.2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2767
Zmiana I – rozporządzenie z 19.12.2024 r., Dz.U. 2024 poz. 1934
Zmiana II – rozporządzenie z 12.12.2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1798 (https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2025/1798; https://dziennikustaw.gov.pl/D2025000179801.pdf)

1. Wykaz zmian (5 kluczowych punktów)

Zmiana z 2025 r. utrwaliła i rozszerzyła rozwiązania z 2024 r., czyniąc je rozwiązaniami stałymi, a nie przejściowymi.
Zaktualizowano objaśnienia do formularza sprawozdania, w tym sposób przypisywania danych do właściwych kolumn (zmiana 2025).
Doprecyzowano relację pomiędzy średnioroczną strukturą zatrudnienia a nowymi wzorami formularzy (zmiana 2025).
Ujednolicono sposób prezentowania danych liczbowych, tak aby były porównywalne pomiędzy latami (zmiana 2025).
Zmiany z 2024 r. dotyczą wprost sprawozdania za 2024 r., natomiast zmiany z 2025 r. mają zastosowanie do sprawozdań za 2025 r. i lata następne.

2. Tabela zmian (obowiązkowa)

Obszar	Akt wprowadzający	Jednostka redakcyjna	Było → Jest	Skutek praktyczny dla JST
Przepis	Dz.U. 1934/2024	dodano § 7a	Było: brak regulacji szczególnej dla nauczyciela początkującego → Jest: odrębny sposób obliczania średniego wynagrodzenia z użyciem 2,308%	Konieczność odrębnych obliczeń dla tej grupy
Metodologia	Dz.U. 1934/2024	§ 7a ust. 1–3	Było: jednolita metodologia dla wszystkich stopni → Jest: różna metodologia dla początkujących	Zmiana algorytmów w analizie
Załącznik	Dz.U. 1934/2024	nowy załącznik (formularz)	Było: jeden wzór formularza → Jest: formularz z wydzielonymi kolumnami	Konieczność użycia nowego wzoru
Metodologia	Dz.U. 1934/2024	Objaśnienia do formularza	Było: brak rozróżnienia → Jest: precyzyjne przypisanie danych	Zmniejszenie ryzyka błędów
Przepis	Dz.U. 1798/2025	modyfikacja § 7a	Było: regulacja nowa → Jest: regulacja utrwalona	Trwała zmiana systemowa
Załącznik	Dz.U. 1798/2025	zmiana załącznika	Było: wersja „przejściowa” → Jest: wersja docelowa	Ujednolicenie sprawozdań
Metodologia	Dz.U. 1798/2025	objaśnienia	Było: niejednoznaczności → Jest: doprecyzowanie	Spójność danych JST
Przepis	Dz.U. 1798/2025	przepisy końcowe	Było: brak rozróżnienia lat → Jest: jasne wskazanie roku stosowania	Pewność prawna JST

3. Omówienie merytoryczne zmian z 2024 r.

Rozporządzenie z 19.12.2024 r. wprowadziło jakościową zmianę systemową. Przepis rozporządzenia stanowi, że średnie wynagrodzenie nauczyciela początkującego nie jest już obliczane jak dla pozostałych stopni awansu, lecz jako 2,308% kwoty bazowej.

Oznacza to:

odejście od „historycznego” modelu średnich,
konieczność zmiany algorytmów,
konieczność stosowania nowego wzoru sprawozdania.

Zmiana ta dotyczy wyłącznie sprawozdania za 2024 r., ale zapowiada nowy kierunek systemowy.

4. Omówienie merytoryczne zmian z 2025 r.

Rozporządzenie z 12.12.2025 r.:

utrwala rozwiązania z 2024 r.,
porządkuje formularze i objaśnienia,
eliminuje wątpliwości interpretacyjne, które pojawiły się w pierwszym roku stosowania.

Zmiana z 2025 r. ma charakter stabilizujący i systemowy, a nie rewolucyjny.

5. Wpływ na analizę art. 30a KN

Zmiany powodują, że JST:

oblicza średnie wynagrodzenie nauczyciela początkującego inną metodą,
oblicza wartość różnicy osobno dla tej grupy,
stosuje nowe formularze sprawozdania,
musi zachować pełną spójność pomiędzy strukturą zatrudnienia a danymi wykazanymi w sprawozdaniu.

6. Checklista wdrożeniowa dla JST (10 punktów)

Sprawdzić, czy stosowany jest właściwy wzór formularza.
Zweryfikować, czy nauczyciele początkujący są wydzieleni w danych.
Zastosować współczynnik 2,308% kwoty bazowej.
Obliczać wartości różnicy osobno dla grup awansu.
Sprawdzić zgodność struktury zatrudnienia z formularzem.
Nie mieszać formularzy „starych” i „nowych”.
Upewnić się, że sprawozdanie dotyczy właściwego roku.
Udokumentować przyjętą metodologię.
Przeszkolić pracowników kadr i księgowości.
Przeprowadzić kontrolę logiczną danych przed wysyłką.

Podsumowanie końcowe

Zmiany z 2024 i 2025 r. nie mają charakteru kosmetycznego – wprowadzają nową logikę obliczania średnich wynagrodzeń, w szczególności dla nauczycieli początkujących, oraz wymagają realnej zmiany praktyki sporządzania sprawozdań art. 30a KN.

Uzupełnieniem tych treści mogą być dokumenty:

Informacja dotycząca zmian w rozporządzeniu w sprawie sposobu opracowywania sprawozdania z wysokości średnich wynagrodzeń nauczycieli (Wersja „do RIO”: formalna, uporządkowana informacja wyjaśniająca, spełniająca standardy kontroli regionalnych izb obrachunkowych);
Algorytmy obliczeń krok po kroku do wykonania analizy z art. 30a KN i sporządzenia sprawozdania – w układzie, który odpowiada logice rozporządzenia (formularz + objaśnienia), z wyraźnym rozdzieleniem: dane wejściowe → obliczenia w kolumnach → wynik (wartość różnicy) → podział JDU;
Zgodności/niezgodności obecnego arkusza sprawozdania (dołączonego do Aplikacji w pliku [SzablonSprawozdanie2025.xlsx] z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia z 12.12.2025 r. (Dz.U. poz. 1798) z ważnym zastrzeżeniem.

Te dodatkowe dokumenty są dostępne pod adresem:

https://k00.fr/0o0fkze0

hasło: 417009

Link wygaśnie 31.3.2026 00:00

Krzysztof Sługocki, 20.12.2025

Struktura zatrudnienia - treści wspomagające

art30a — Fri, 19 Dec 2025 14:30:01 GMT

Przygotowałem propozycje najbardziej odpowiednich, ulepszonych i zoptymalizowanych na rok 2025 treści dotyczących przeprowadzania analizy w kontekście obliczania struktury zatrudnienia. Zawarte tam wyjaśnienia są pełne, spójne, rzetelne oraz szczegółowe i mogą być wykorzystane przez dowolnego użytkownika. Opracowane materiały są zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie przeprowadzania analizy wydatków na wynagrodzenia nauczycieli za rok 2025. Moim celem jest zapewnienie, że aktualna wersja Aplikacji będzie działać z maksymalną efektywnością i precyzją, spełniając wszystkie stawiane wymagania oraz oczekiwania. W skład przygotowanego pakietu dokumentów wchodzą między innymi:

Analiza wydatków ponoszonych na wynagrodzenia nauczycieli. Obliczanie struktury zatrudnienia – metodyka zoptymalizowana (wersja 2025)
PROCEDURA (szablon) WEWNĘTRZNA JST. Analiza wydatków ponoszonych na wynagrodzenia nauczycieli (art. 30a Karty Nauczyciela). Wersja obowiązująca przy analizie za rok 2025
SZKOLENIOWA INSTRUKCJA DLA NOWYCH PRACOWNIKÓW. Analiza wydatków na wynagrodzenia nauczycieli – art. 30a Karty Nauczyciela. Wersja edukacyjna / wdrożeniowa (rok 2025)
SZKOLENIOWA INSTRUKCJA DLA NOWYCH PRACOWNIKÓW. Analiza art. 30a Karty Nauczyciela – METODA DNI ROBOCZYCH. Wersja wdrożeniowa obowiązująca w JST (rok 2025)
SZKOLENIOWA INSTRUKCJA DLA NOWYCH PRACOWNIKÓW. Analiza art. 30a Karty Nauczyciela – METODA KALENDARZOWA. Wersja wdrożeniowa obowiązująca w JST (rok 2025)
SZKOLENIOWA INSTRUKCJA DLA NOWYCH PRACOWNIKÓW. Analiza art. 30a Karty Nauczyciela – METODA „DNI TRZYDZIESTU”. Wersja wdrożeniowa obowiązująca w JST (rok 2025)
TABELA PORÓWNAWCZA TRZECH METOD. Obliczanie struktury zatrudnienia nauczycieli w art. 30a KN. (metoda dni roboczych – kalendarzowa – „dni trzydziestu”)
ZAŁĄCZNIK. Przypadki graniczne – decyzje metodyczne JST. do procedury wewnętrznej w zakresie analizy art. 30a Karty Nauczyciela (rok 2025)
SKRÓCONA CHECKLISTA OPERACYJNA (1 STRONA). Analiza art. 30a Karty Nauczyciela – dla kadr i księgowości. Do stosowania przed sporządzeniem analizy i sprawozdania (rok 2025)

Lin do pobrania: https://k00.fr/gbpu2zhh

Hasło: 927422
Link wygaśnie 31.3.2026 00:00

Krzysztof Sługocki, 19.12.2025

Świadczenia wypłacone po zmarłym nauczycielu

art30a — Fri, 19 Dec 2025 10:14:03 GMT

W tym roku zdecydowanie częściej wraca pytanie (różnie formułowane): Czy świadczenia wypłacone po zmarłym nauczycielu uwzględniać w analizie art. 30a i JDU?

To bardzo istotne pytanie – bo problemowość tej tematyki nie wynika z jednego przepisu, lecz z nakładania się kilku porządków prawnych i finansowych, a dodatkowo jest wzmacniana przez obecną strukturę demograficzną kadry nauczycielskiej.

Próbuję wyjaśniać to systemowo, krok po kroku.

Dlaczego tematyka świadczeń po zmarłych nauczycielach (i ich ujęcia w art. 30a) jest problematyczna?

1. Art. 30a KN jest mechanizmem statystyczno-finansowym, a nie „kadrowym”

Przepis ustawy nie analizuje konkretnych osób, lecz:

średnioroczną strukturę zatrudnienia nauczycieli,
wydatki poniesione na wynagrodzenia nauczycieli,
relację tych wydatków do ustawowych średnich.

To oznacza, że art. 30a:

nie jest rozliczeniem list płac,
nie jest rozliczeniem roszczeń pracowniczych,
nie jest rozliczeniem zdarzeń losowych (śmierć, wypadek).

A świadczenia pośmiertne są takim zdarzeniem incydentalnym i losowym, które nie mieści się naturalnie w modelu „średnich”.

Już tu pojawia się napięcie interpretacyjne.

2. Zderzenie trzech reżimów prawnych

W tej tematyce nakładają się trzy różne porządki, które nie są ze sobą idealnie zsynchronizowane:

2.1. Karta Nauczyciela

– reguluje:

status nauczyciela,
średnie wynagrodzenia,
art. 30a (mechanizm korekcyjny).

2.2. Kodeks pracy

– reguluje:

przejście praw majątkowych po śmierci pracownika (art. 63¹ KP),
odprawę pośmiertną,
ekwiwalenty, niewypłacone należności.

2.3. Prawo finansów publicznych

– reguluje:

„wydatki poniesione”,
klasyfikację budżetową,
moment obciążenia budżetu JST.

Efekt:

To samo świadczenie ma inny sens w prawie pracy, inny sens w prawie oświatowym, i jeszcze inny sens w finansach publicznych.

Art. 30a nie stanowi wprost, który sens jest decydujący.

3. Brak jednoznacznego wyłączenia w przepisach wykonawczych

Gdyby:

rozporządzenie do art. 30a zawierało katalog wyłączeń (np. „nie uwzględnia się świadczeń pośmiertnych”),
albo gdyby MEN wydał interpretację ogólną,

— problem (chyba) by nie istniał (lub zaistniałby inaczej?).

Tymczasem:

nie ma wyraźnego „TAK” ani „NIE” w przepisach,
JST zostają same z interpretacją,
RIO w różnych regionach nie zawsze oceniają identycznie.

To generuje niepewność.

4. Kluczowy czynnik: starzenie się kadry nauczycielskiej

I tu dochodzi się do elementu, którego istotność mocno obecnie ewoluuje – demografia.

Fakty:

bardzo duża część nauczycieli:
- jest w wieku emerytalnym lub okołoemerytalnym,
- pracuje „po emeryturze”,
- ma długi staż pracy i wysokie należności urlopowe.

Konsekwencje:

Zdarzenia śmierci w trakcie zatrudnienia nie są już marginalne, lecz statystycznie istotne.
Świadczenia pośmiertne:
- bywają wysokie,
- mogą wystąpić kilka razy w jednym roku,
- mogą dotyczyć nauczycieli dyplomowanych (najwyższe średnie).

Efekt dla art. 30a:

pojedyncze zdarzenie może:
- sztucznie zawyżyć wydatki w danym stopniu awansu,
- obniżyć lub wyeliminować JDU,
- zaburzyć porównywalność lat.

A art. 30a nie został zaprojektowany na taką skalę zjawiska.

5. Sprzeczność celu i skutku

Cel art. 30a:

zapewnić osiągnięcie średnich wynagrodzeń przez nauczycieli pracujących.

Skutek wliczania świadczeń pośmiertnych:

poprawia „wynik” średniej,
ale nie poprawia sytuacji żadnego nauczyciela,
może pozbawić JDU nauczycieli faktycznie zatrudnionych.

To rodzi pytanie:

czy mechanizm korekcyjny ma reagować na ryzyko biologiczne, czy na politykę płacową JST?

I tu właśnie pojawia się spór interpretacyjny.

6. Dlaczego JST są w szczególnie trudnej sytuacji

JST:

nie mają wpływu na moment śmierci pracownika,
nie mogą tego zaplanować budżetowo,
a jednocześnie:
- ponoszą konsekwencje w analizie art. 30a,
- muszą „obronić” przyjętą metodologię przed RIO.

Dlatego:

część JST wybiera podejście „NIE” (bezpieczne, celowościowe),
część „TAK” (literalne, budżetowe),
a problem wraca co roku, zwłaszcza przy starzejącej się kadrze (czyli obecnie staje się ważną bardzo kwestią).

7. Podsumowanie – dlaczego to jest naprawdę trudny temat

W jednym zdaniu:

Tematyka jest problematyczna, ponieważ art. 30a KN próbuje opisać stabilny, statystyczny świat średnich wynagrodzeń, a musi „obsłużyć” zdarzenia losowe, których liczba rośnie wraz ze starzeniem się kadry nauczycielskiej – bez jasnych wskazówek ustawowych, jak to robić.

Czyli jak ma być? Moim zdaniem (i nikt nie musi się tu ze mną zgadzać) wszelkie arbitralne tu rozstrzygnięcia nie są już ani sensowne, ani zasadne. Odpowiedź ‘NIE’ jest równie poprawna, jak odpowiedź ‘TAK’ (a może należy napisać odwrotnie). Uważam, że należy owo ‘TAK’ lub ‘NIE’ pozostawiać całkowicie decyzjom po stronie organów prowadzących i nie poddawać ocenom tych decyzji, lecz co najwyżej dyskutować przyjętą argumentację i uzasadnienia.

„Życie” w tym przypadku (a nie jest to jedyny przypadek) przerasta ramy prawne wynikające z art. 30a ustawy KN.

Wnioski:

Art. 30a w roku 2026 będzie musiał pozostać.

Art. 30a w roku 2026 będzie musiał być zmieniany.

Więcej: http://art30a.ucoz.pl/news/swiadczenia_wyplacone_po_zmarlym_nauczycielu_rozstrzygniecia/2025-10-05-485

Krzysztof Sługocki, 19.12.2025