Od 29 kwietnia 2026 r. obowiązuje nowe rozporządzenie w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów i wydatków (Dz.U. 2026 poz. 582). W części dotyczącej nauczycieli wyodrębnia ono wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń i wymienia m.in. świadczenie na start, dodatek wiejski, pomoc zdrowotną, określone odprawy i odszkodowania oraz odprawy pośmiertne. Jest to klasyfikacja budżetowa rodzaju wydatku. Nie zawiera normy stwierdzającej, że każda pozycja tej kategorii jest automatycznie włączona albo wyłączona z art. 30a.

Jednak zaistniał w roku 2026 (za rok 2026) stan wymogu korekty rozumienia tych kwestii w szczególności co do odprawy pośmiertnej.

Sąd Najwyższy wskazywał, że odprawa pośmiertna nie jest wynagrodzeniem, ale ma co najmniej ścisły związek ze stosunkiem pracy; aktualny materiał resortu pracy zalicza ją do „innych świadczeń związanych z pracą”. Z kolei historyczne stanowisko MEN opowiadało się przeciw jej zaliczaniu do składników wynagrodzenia nauczyciela. To uzasadnia analizę kolizji argumentów, a nie prostą odpowiedź opartą wyłącznie na nazwie paragrafu budżetowego.

Artykuł – dostępny pod adresem https://k00.fr/15iixa60 – bada granice pojęcia wydatków poniesionych na wynagrodzenia nauczycieli uwzględnianych w analizie wykonywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 30a Karty Nauczyciela. Punktem wyjścia jest opracowanie z 10 września 2021 r., w którym postawiono pytanie, czy odprawa pośmiertna oraz inne wydatki osobowe niezaliczane do wynagrodzeń mogą zwiększać pulę wydatków analizowanych na potrzeby średnich wynagrodzeń. Badanie rozdziela cztery porządki: konstrukcję wynagrodzenia nauczyciela z art. 30 ust. 1, autonomiczną kategorię średniego wynagrodzenia z art. 30 ust. 3, regułę wydatkową art. 30a oraz klasyfikację budżetową. Analiza aktualnego prawa prowadzi do wniosku, że sama klasyfikacja świadczenia jako wydatku osobowego niezaliczonego do wynagrodzeń nie rozstrzyga automatycznie jego kwalifikacji dla art. 30a. Rozstrzygające znaczenie ma test materialny: czy konkretny wydatek jest wydatkiem liczonym jako składnik objęty art. 30 ust. 1 i nie jest wyłączony przez przepis szczególny. W odniesieniu do odprawy pośmiertnej istnieją poważne argumenty za uznaniem jej za inne świadczenie wynikające ze stosunku pracy, lecz historyczne stanowisko MEN i niejednorodność języka prawnego uzasadniają podwyższony poziom ostrożności. Artykuł proponuje audytowalny test kwalifikacyjny, macierz świadczeń oraz model dokumentowania decyzji.