Mogą się ‘wkraść’ nieprawidłowości gromadzenia danych kilku różnych rodzajów. Niektóre z nich, na przykład te przewidywalne, natury ‘klikologicznej’, dają się ‘oprogramować’ (w znaczeniu możliwości ich wykrywania) i służy do ich wykrywania narzędzie zawarte w pliku [AgrX.xlsm]. Można także w tym aspekcie wspomagać się narzędziem zawartym w pliku [sprAWNX.xlsm].

W przypadku, zwłaszcza takim, gdy ‘Różnica’ w danej grupie nauczycieli zostanie wyliczona jako ujemna, to wtedy w konsekwencji tej ujemnej wartości są wyliczane ‘jednorazowe dodatki uzupełniające’. Jeżeli te ostatnie w przypadku wielu nauczycieli osiągają wartości przekraczające granice przedziału od 3 do 5 tys. zł – może to oznaczać, że mógł zaistnieć przypadek dotyczący w szczególności jednego nauczyciela, za którego nieprawidłowo zgromadzono dane.

Warto sobie zdawać sprawę z tego, że na 50 do 100 nauczycieli w jednej grupie, przypadek nieprawidłowego zgromadzenia danych w przypadku jednego nauczyciela może ‘poczynić bardzo znaczące szkody’ w konsekwencji przeprowadzenia analizy – z perspektywy organu prowadzącego szczególne znaczenie może mieć ewentualność wyliczenia ‘przesadnie’ dużych (wspomnianych wyżej) wartości jednorazowego dodatku uzupełniającego.

Nieprawidłowości mogą być konsekwencją niewłaściwej kwalifikacji wydatków lub przypisania niewłaściwego typu okresu nieprowadzenia zajęć, zwłaszcza w przypadkach długich (wielomiesięcznych) okresów nieprowadzenia zajęć.

Takie nieprawidłowości gromadzenia danych można lokalizować na kilka różnych sposobów. Najprostsza i najszybsza procedura lokalizowania wzmiankowanych tu nieprawidłowości jest następująca:

(1) W arkuszu [jdu_NK] lub [jdu_NM], lub [jud_ND] zauważa się „podejrzanie duże” wyliczone kwoty jednorazowego dodatku uzupełniającego (trochę jest to kwestia ‘doświadczenia i wyczucia’ realiów).

(2) W arkuszu Raportu [RZ1] daje się wtedy ‘zlokalizować’ „podejrzany podmiot” (oraz właściwy dla tego podmiotu plik gromadzenia danych) – „przesadnie duża” wartość ujemna w porównaniu do innych podmiotów.

(3) W arkuszu Raportu [RZ2], znając już „podejrzany podmiot”, należy odnaleźć „podejrzanego nauczyciela” – „przesadnie duża” wartość ujemna w porównaniu do innych nauczycieli.

(4) Należy otworzyć właściwy plik gromadzenia danych i przeanalizować dane dotyczące danego nauczyciela – zwykle wtedy zauważa się nieprawidłowość.

Inny rodzaj nieprawidłowości (także w przypadku „przesadnie” dużych wartości dodatnich ‘Różnicy’) może ujawnić arkusz Raportu [RWR2]. Jeżeli jeden z wyliczonych ‘wskaźników analizy A’ (czarny lub czerwony) bardzo znacząco odbiega od wartości pozostałych (na przykład w przypadku sześciu podmiotów, pięć wskaźników mieści w przedziale od 0,00 do 0,15; a jeden osiąga wartość na przykład 0,32), to także może to być sygnałem nieprawidłowego zgromadzenia danych – wtedy należy zrealizować procedurę wyżej opisaną w punktach od (2) do (4).

Może się jednak także okazać, że wszystko jest Ok. Bywają czasami tak szczególne i jednocześnie dość „egzotyczne” sposoby pracy i wynagradzania nauczycieli, że aż ciężko uwierzyć, że tak się jednak zdarza. Na przykład usłyszałem dziś o pewnym nauczycielu, który w pewnym miesiącu zmienił wymiar etatu sześć (!) razy i jednocześnie realizował mandat radnego, czyli miał okresy nieprowadzenia zajęć trwające część dnia oraz miał także inne okresy nieprowadzenia zajęć w tymże samym miesiącu. Pierwsze co pomyślałem, to „chyba ktoś tu mnie robi na szaro albo sprawdza?” – z tonu rozmowy wyszło jednak, że to była ‘szokująca prawda’.

Krzysztof Sługocki, 09.01.2025